EN PARALELO

Elementos de química na literatura

Ciclo de charlas e programa de actividades sobre ciencia e literatura

A literatura, como a química, provoca reaccións e cambios na materia. Materia que non é outra que a do lector ou a lectora que, a través das palabras -virían ser os catalizadores-, experimenta transformacións de natureza máis sutil, complexa e imprevisible que a mera concatenación de reaccións químicas. Á súa vez, a química nútrese de metáforas e recursos literarios cando tenta expoñer o seu relato científico, cando narra os fitos históricos, presenta os seus personaxes máis relevantes ou nos describe o seu espazo emblemático, o laboratorio. Pero, que pasa cando é a literatura a que nos conta os descubrimentos, as súas aplicacións na industria ou a que sae en auxilio do químico que viu o horror? Elementos de química na literatura quere facer sentir algunhas das voces que nos falaron de química desde o ámbito literario. O ciclo de charlas organízase como parte do certame Inspiraciencia e terá lugar en distintas cidades.
Máis aló do elemento químico como fío condutor, propóñense outras actividades e formatos de exploración das relacións entre ciencia e literatura, como o coloquio Conectando mundos que explora a complexidade da realidade e a súa relación coa linguaxe, o taller Ciencia e Ficción sobre como construímos realidade a través das historias ou a exposición Post-libros, neolibros, non libros: unha viaxe de reinterpretación, que organiza o Centro de Investigación e Desenvolvemento, que bríndanos á reflexión sobre a identidade do libro como medio de expresión da información, a creación e a ciencia. Ou tamén as actividades educativas que organiza o Museo Casa da Ciencia de Sevilla ao redor da exposición A ciencia no Quixote.

 

BARCELONA

  BARCELONA

20 de abril     Charla

Química e ficción:
a literatura no tubo de ensaio

Xavier Duran. Químico, xornalista científico en TV3

A presenza da química na literatura remóntase a antes que existise como ciencia e que recibise este nome. Autores com Chaucer ou Ben Johnson fan referencia á alquimia e aos alquimistas nalgunhas obras. Ja no século XIX, escritores como Balzac e Dostoyevsky dan a súa visión da química. No século XX, a miúdo aparece de forma negativa, aínda que tamén hai obras onde se ofrece unha imaxe favorable. Malraux, Grass, Powers, De Lillo, Welsh e Pynchon serán algúns dos autores escollidos como exemplos.

Lugar: Residencia de Investigadores. c/ Hospital, 64.
Hora: 19:00

  BARCELONA

 28 e 29 de abril     Taller

Ciencia e ficción

Javier Argüello. Escritor e profesor na Escola d’Escriptura de l’Ateneu Barcelonès

Cales son os relatos -científicos e non científicos- que dan forma ao mundo tal e como o coñecemos? Este taller proponse reflexionar acerca da forma en que as historias que nos contamos constrúen a realidade, e achega do lugar que ocupa nese panorama o relato científico. Na segunda parte veremos algunhas nocións de estrutura narrativa para comprender un pouco mellor os misterios das estruturas literarias e a forma en que moldean o mundo ante os nosos ollos.

O taller impartirase en lingua castelá, os participantes poderán facer as súas achegas en catalán ou castelán.

Lugar: Residencia de Investigadores. c/ Hospital, 64.

Horario: venres 28, de 16:30 a 19:30 e sábado 29, de 10:30 a 13:30

Prazas limitadas

  BARCELONA

3 de maio    Lectura teatralizada

Madame de Châtelet e as suas seguidoras en Instagram

Núria Aliaga, Esther Barrena, Mariona Coll, Arantzazu González, Anna Laromaine, Joana Martínez, Anna May, Rosario Núñez, Carmen Ocal, Rosa Palacín, Ana Pérez, Imma Ratera, Susagna Ricart, Anna Roig, Marta Vendrell. Institut de Ciència de Materials de Barcelona (ICMAB-CSIC) y Associació de Dones Investigadores i Tecnòlogues (AMIT-CAT)

Marie Sklodowska Curie é sen dúbida a científica máis recoñecida da historia da química, da ciencia en xeral e posiblemente a única coñecida para moita xente. Con todo, houbo moitos casos de mulleres dun talento extraordinario que quedaron eclipsadas polos homes que tiñan ao seu ao redor. Nesta lectura teatralizada preténdese visualizar a algunhas delas dunha maneira desenfadada. Émilie du Châtelet, científica e ‘salonnière’ do século XVIII, recibirá aos seus colegas científicas. Pasarán polo seu salón mulleres sabias de diferentes épocas: Hipatia de Alexandría, Trota de Salerno, Beatriu de Pinós, Sibylla Merian, Ada Lovelace, Nettie Stevens, Rosalind Franklin, Beira Rubin, entre outras.

Lugar: Residencia de Investigadores. c/ Hospital, 64.
Hora: 19:00

  BARCELONA

16 de maio     Charla

Química en Octubre, octubre de José Luis Sampedro

Gregori Valencia. Instituto de Química Avanzada de Cataluña (IQAC-CSIC)

O humanismo desbordante de José Luis Sampedro fai que se interese por todas e cada unha das actividades humanas. A ciencia non é excepción e xa fala dela na primeira obra literaria que publica (Congreso en Estocolmo, 1951). Indo aínda máis aló, na súa peza cabdal: Outubro, outubro, escolle como protagonista a unha química. Por boca de Ágata fálanos de ciencia en 37 pasaxes do libro. Na conferencia repasaremos a vida e o interese pola ciencia de Sampedro así como algunhas das referencies científicas deste libro.

Lugar: Residencia de Investigadores. c/ Hospital, 64.
Hora: 19:00

  BARCELONA

30 de maio    Charla

A química na literatura: de citas breves a cosmogonías

Santiago Álvarez. Departamento de Química Inorgánica e Orgánica, Instituto de Química Teórica e Computacional, Universidade de Barcelona

A química forma parte da vida cotiá dos seres humanos desde tempos immemoriales. Pensade na cocción dos alimentos, a preparación de materiais como os metais e as cerámicas, a elaboración de pigmentos ou a tinción dos tecidos.  Como elemento cotián, é natural que as obras literarias de diversas épocas refíranse a ela, como mínimo con citas breves. Pero houbo escritores que nos mostran aspectos da química con bastante máis frecuencia do que é habitual. Entreterémonos especialmente nas obras de catro autores tan diferentes como Howard Phillips Lovecraft, Pablo Neruda, Primo Levi e Raymond Queneau.

Lugar: Residencia de Investigadores. c/ Hospital, 64.
Hora: 19:00

  BARCELONA

Ata o 30 de xuño      Exposición

Post-libros, neolibros, non libros: unha viaxe de reinterpretación

Biblioteca do Centro de Investigación e Desenvolvemento (CID-CSIC)

Nos últimos anos, quizais fosen as bibliotecas científicas as que con máis forza empuxaron ao libro (ao formato, ao obxecto) á periferia da súa actividade. En ciencia, a información e o coñecemento viaxan a unha velocidade tal que o papel a penas pode seguir. Mentres que un amplo sector de lectores mantense agarrado ao obxecto ‘libro’, o ‘lector’ da biblioteca científica vese desbordado pola necesidade contínua de información actualizada, unha demanda vertixinosa fronte á cal o libro responde co calmoso paso dun artefacto ao que se lle presupón solidez, reflexión e, por tanto, tamén un tempo máis retardado. A exposición Post-Libros realiza unha viaxe de indagación polo formato, a morfoloxía, a poética e a mitoloxía do libro. Propón unha reflexión sobre a súa identidade e o seu rol tradicional como elemento fetiche do coñecemento e a cultura, e como medio de expresión da información, a creación e a ciencia.

Organizada por: colectivo de artistas 4-Elements.

Lugar: Biblioteca CID-CSIC. c/ Jordi Girona, 18-26. 08034 Barcelona.
Horario: de luns a venres, de 9:00 a 14 :00
Máis información: Fernando del Blanco, Este enderezo de correo está a ser protexido dos robots de correo lixo. Precisa activar o JavaScript para velo. / 9340061 00